ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში Linux-ზე გეიმინგი შესანიშნავი ტრაექტორიით ვითარდება.
Proton-მა Steam-ის ბიბლიოთეკის დიდი ნაწილი Linux-ზე სათამაშო ტიტულებად აქცია, რისთვისაც Wine-ს, როგორც ხერხემალს, იყენებს. ამასთანავე, სპეციალურად Linux-ისთვის შექმნილი სათამაშო კონსოლები უკვე რეალური პროდუქტების კატეგორიად იქცა.
ცოტა ხნის წინ ჩვენ მიმოვიხილეთ Playnix Console, EmuDeck-ის გუნდის მიერ შექმნილი 1,179 დოლარიანი Linux-ის სათამაშო მოწყობილობა, რომელიც Arch-ზე დაფუძნებული მორგებული ოპერაციული სისტემით მუშაობს და პირდაპირ Steam-ის სათამაშო რეჟიმში ირთვება.
დღეს კი წარმოგიდგენთ პროექტს, რომელიც საშუალებას გაძლევთ Sony-ს PlayStation 5 კონსოლზე Linux-ის ოპერაციული სისტემა გაუშვათ.
Linux-ის გაშვება PS5-ზე?
ენდი ნგუენმა (Andy Nguyen), ამ პროექტის დეველოპერმა, PS5-ზე Linux-ის გაშვების შესახებ პირველად მარტში დაწერა, სადაც მან GTA V Enhanced-ის თამაში Ray Tracing-ის მხარდაჭერით აჩვენა.
სულ ცოტა ხნის წინ კი მან გამოაქვეყნა, რომ მისი პროექტი “ps5-linux” უკვე ხელმისაწვდომია GitHub-ზე, რაც გეიმერებს საშუალებას აძლევს თავიანთი PS5 (არასლიმ ვერსია) სრულფასოვან Linux-ის სათამაშო კომპიუტერად აქციონ.
საქმე იმაშია, რომ PS5 არ მუშაობს Linux-ის ბირთვზე (kernel). Sony-ს ოპერაციული სისტემა აგებულია FreeBSD-ის ძლიერ მოდიფიცირებულ ვერსიაზე, რომელიც სრულიად ცალკეული Unix-ის მსგავსი სისტემაა. ის, რასაც ps5-linux გვთავაზობს, არის Linux-ის ნამდვილი პორტირება და არა უბრალოდ არსებულ სისტემაში შეტანილი მცირე ცვლილება.
რაც შეეხება იმას, თუ რას იღებთ სინამდვილეში — ეს არის Linux-ის სრულფასოვანი დესკტოპ გარემო. PS5-ის 8-ბირთვიანი და 16-ნაკადიანი პროცესორი (CPU) შეიძლება 3.5 GHz-მდე აჩქარდეს, გრაფიკული პროცესორი (GPU) კი 2.23 GHz-მდე, ხოლო HDMI ვიდეო გამომავალი სიგნალი 4K-ს 60Hz-ზე აღწევს. მასზე მუშაობს Steam-იც, რაც გაძლევთ წვდომას კომპიუტერის თამაშებსა და იმ პარამეტრებზე, რომლებსაც თავად Sony-ს ოპერაციული სისტემა არ გვთავაზობს.
თუმცა, არსებობს გარკვეული ხარვეზებიც; PS5-ის ჩაშენებულ Bluetooth-სა და ქსელის აპარატურას ამჟამად არ გააჩნია Linux-ის დრაივერების მხარდაჭერა. ინტერნეტისთვის დაგჭირდებათ USB Ethernet ან WLAN ადაპტერი, ხოლო DualSense კონტროლერის უსადენოდ გამოსაყენებლად კი Bluetooth-ის ადაპტერი (dongle).
ასევე, ეს არ არის მუდმივი ინსტალაცია, რადგან კონსოლის შიდა SSD სრულიად ხელუხლებელი რჩება, ასე რომ, თქვენი PS5-ის დაზიანების (bricking) საფრთხე არ არსებობს. უარყოფითი მხარე კი ის არის, რომ ყოველი გადატვირთვის შემდეგ ექსპლოიტის ხელახლა გაშვება მოგიწევთ.
მე დავაპორტირე Linux-ი PS5-ზე და ის Steam-ის მანქანად ვაქციე. ვუშვებ GTA 5 Enhanced-ს Ray Tracing-ით. 🤯 pic.twitter.com/aMbT0PQ1dS — ენდი ნგუენი (@theflow0)
გსურთ მისი ინსტალაცია?
ის მუშაობს მხოლოდ PS5-ის (არა-სლიმ) კონსოლებზე. მხარდაჭერილია მოწყობილობები 3.xx პროგრამული უზრუნველყოფით (3.00, 3.10, 3.20, 3.21), თუმცა M.2 SSD-ის მხარდაჭერის გარეშე. თუ გაქვთ 4.xx ვერსია (4.00, 4.02, 4.03, 4.50, 4.51), თქვენ მიიღებთ სრულ პაკეტს, მათ შორის Linux-ისთვის M.2 SSD-ის გამოყოფის შესაძლებლობას.
თქვენ შეგიძლიათ გაუშვათ Linux-ის შემდეგი დისტრიბუტივები:
- Arch Linux (Sway-ით)
- Ubuntu 24.04 LTS
- Ubuntu 26.04 LTS
- Alpine Linux 3.21
გარდა ამისა, თქვენ ზუსტად უნდა მიჰყვეთ ინსტრუქციებს და გამოიყენოთ PS5 Linux Image Builder, რათა დააინსტალიროთ Linux-ის ოპერაციული სისტემა თქვენს PlayStation 5 მოწყობილობაზე. ენდის ასევე აქვს Discord სერვერი მათთვის, ვისაც შეუძლია ბირთვის ექსპლოიტის გაკეთება და დრაივერების დაჰაკვაში დახმარება.
რამდენიმე მოსაზრება
რამდენად პრაქტიკულია ეს? არც ისე. ექსპლოიტის გამოყენება ნიშნავს მთელი პროცესის თავიდან დაწყებას, Sony კი თითქმის დარწმუნებით DMCA-ს გამოიყენებს რეპოზიტორიების წინააღმდეგ ან რაიმე სხვა სამართლებრივ მექანიზმს მიმართავს ადრე თუ გვიან.
მაგრამ ვიღაცამ შექმნა Linux-ის სრული პორტი კონსოლისთვის, რომელიც არასოდეს ყოფილა განკუთვნილი მის გასაშვებად, აამუშავა მასზე Steam და ეს ყველაფერი სრულიად უფასოდ გამოაქვეყნა. Linux-ის საზოგადოება ყოველთვის უფრო მეტად იყო დაინტერესებული იმის დამტკიცებით, რომ რაღაც შესაძლებელია, ვიდრე იმით, თუ რამდენად მოსახერხებელია ეს. ეს პროექტიც სწორედ ამის ნათელი მაგალითია.
