ევროპამ Google-ს კონკურენტების ჩამოცილებისთვის 1 მილიარდი დოლარის ოდენობის ჯარიმა დააკისრა

ეს ნაბიჯი, სავარაუდოდ, ტრამპის ადმინისტრაციის რისხვას გამოიწვევს ევროპული ბლოკის მიმართ.

ევროპამ Google-ს 890 მილიონი ევროს (1 მილიარდი დოლარი) ოდენობის ჯარიმა დააკისრა საძიებო სისტემის „კარიბჭის“ (gatekeeper) დომინანტური მდგომარეობის კონკურენციის საზიანოდ უკანონო გამოყენებისთვის, – განაცხადა ევროკომისიამ პრესრელიზში. ეს ნაბიჯი აუცილებლად გაამწვავებს სავაჭრო დაძაბულობას ევროპასა და ამერიკის შეერთებულ შტატებს შორის მას შემდეგ, რაც ტრამპის ადმინისტრაცია დაემუქრა საპასუხო ზომებით ევროკავშირის, მისივე თქმით, „უპატიოსნო“ სავაჭრო პოლიტიკის წინააღმდეგ.

ევროკომისიამ (EC) განაცხადა, რომ Google-მა გამოიყენა საძიებო სისტემის დომინანტური პოზიცია საკუთარი სავაჭრო, სამოგზაურო, სათამაშო და სხვა სერვისების არაკეთილსინდისიერად წინ წასაწევად. მარეგულირებლების განმარტებით, კომპანია საკუთარ სერვისებს ძიების შედეგების ზედა ნაწილში ათავსებდა, ხოლო კონკურენტებს ქვემოთ წევდა. „DMA-ს [ციფრული ბაზრების აქტი] თანახმად, „კარიბჭე“ პლატფორმებმა რეიტინგში საკუთარ სერვისებს არ უნდა მიანიჭონ უპირატესობა მესამე მხარის სერვისებთან შედარებით. მათ ასეთი რეიტინგების მიმართ გამჭვირვალე, სამართლიანი და არადისკრიმინაციული პირობები უნდა გამოიყენონ“, – წერს ევროკომისია.

კომისიამ ასევე აღნიშნა, რომ Google-მა ასევე არაკეთილსინდისიერად დაუშალა დეველოპერებს Google Play-ს მომხმარებლების ინფორმირება გადახდის ალტერნატიული ვარიანტების შესახებ, რაც შეამცირებდა Google-ის საკომისიოებს. ყოველივე ეს ეწინააღმდეგება DMA-ს, რომელიც 2022 წელს იქნა მიღებული დიდი ტექნოლოგიური პლატფორმების მიერ საბაზრო ძალაუფლების ბოროტად გამოყენების აღსაკვეთად.

„საუკეთესო პროდუქტებმა წარმატებას იმიტომ უნდა მიაღწიონ, რომ ისინი უკეთესია და არა იმიტომ, რომ მათ მფლობელ კომპანიას საძიებო სისტემა უჭირავს ხელში“, – განაცხადა ევროკომისიის ვიცე-პრეზიდენტმა კონკურენციის პოლიტიკის საკითხებში, ტერეზა რიბერამ. „ეს არის DMA-ს დაპირება — დაიცვას სამართლიანობა, არჩევანი და ინოვაცია ციფრულ ბაზრებზე ყველა ევროპელი მოქალაქის სასარგებლოდ“.

Google-მა გადაწყვეტილება 60 დღის ვადაში უნდა შეასრულოს, წინააღმდეგ შემთხვევაში მას დამატებითი სანქციები ემუქრება გლობალური ბრუნვის 5 პროცენტამდე ოდენობით. კომპანიის მთავარმა იურიდიულმა მრჩეველმა, კენტ უოკერმა, განაცხადა, რომ ეს გადაწყვეტილება ევროპელ მომხმარებლებს დააზიანებს. „ეს არ არის სამართლიანი კონკურენცია; ეს პროდუქტის დეგრადაციაა“, – განუცხადა მან The New York Times-ს თავის განცხადებაში. „რეგულაციამ პროდუქტები უნდა გააუმჯობესოს და არა გააუარესოს“. აღნიშნული ჯარიმა შეადგენს Google-ის 112,1 მილიარდი დოლარის კვარტალური მოგების ერთ პროცენტზე ნაკლებს, რომელიც ახლახან გამოქვეყნდა კომპანიის ფინანსურ ანგარიშში.

ევროპელი ოფიციალური პირების განცხადებით, ამ გადაწყვეტილების გამოცხადების დრო არანაირად არ არის დაკავშირებული იმ ინფორმაციასთან, რომ ტრამპი ევროპულ საქონელზე ახალი ტარიფების დაწესებას აპირებს. დამკვირვებლები ახლა აშშ-ის მთავრობის რეაქციას ელიან მას შემდეგ, რაც კანონმდებლებმა მოუწოდეს პრეზიდენტს მიიღოს „გადამჭრელი ზომები“ ამერიკული ტექნოლოგიური კომპანიების ევროკავშირის მიერ რეგულირების წინააღმდეგ.

თუმცა, ამერიკელი მარეგულირებლებიც ედავებოდნენ Google-ს იმავე ტიპის ანტიკონკურენციულ ქმედებებში. გასულ წელს, იუსტიციის დეპარტამენტის 2020 წლის სარჩელის საფუძველზე, კომპანიას საძიებო მონაცემების კონკურენტებისთვის გადაცემა დაევალა. „Google მონოპოლისტია და ის მონოპოლიის შესანარჩუნებლად მოქმედებდა“, – განაცხადა თავმჯდომარე მოსამართლემ ჯერ კიდევ 2024 წელს.

1 მილიარდი დოლარის ჯარიმა შორს არის საძიებო გიგანტის წინააღმდეგ ევროკავშირის ყველაზე დიდი სანქციისგან. ამ თვის დასაწყისში Google-მა წააგო ბოლო აპელაცია 2018 წლის 4,7 მილიარდი დოლარის ოდენობის ანტიმონოპოლიურ ჯარიმაზე, რომელიც Android ოპერაციულ სისტემას ეხებოდა. 2017 წელს Google ასევე დაჯარიმდა 2,8 მილიარდი დოლარით სავაჭრო ძიების მონოპოლიის გამო და ამ ჯარიმაზეც ბოლო აპელაცია 2024 წელს წააგო.