შვეიცარიის ფედერალურმა მთავრობამ დაიწყო საპილოტე პროგრამა, რათა 3 000 სამუშაო სადგურზე Microsoft 365 ღია კოდის ალტერნატივებით ჩაანაცვლოს. ეს ფედერალური თანამშრომლების დაახლოებით 7%-ია. მიზანი მიგრაციის 2027 წლის ბოლომდე დასრულებაა.
ეს ნაბიჯი წარმატებულ კონცეფციის შემოწმებას (proof-of-concept) და ციფრული სუვერენიტეტის ახალ კანონს მოჰყვა. გარდა ამისა, უკვე მიმდინარეობს ცალკე, დაჩქარებული სამხედრო მიგრაციაც.
დიდი მიგრაცია საპილოტე ფაზაში გადადის
ფედერალური კანცელარია 9 მილიონი შვეიცარიული ფრანკის ინვესტიციას ახორციელებს 3 000 ფედერალური თანამშრომლისთვის ღია კოდის სამუშაო გარემოს დასანერგად.
2026 წლის 3 სექტემბერს ფედერალურმა საბჭომ გამოაქვეყნა „PoC BOSS“-ის შედეგები — მიზანშეწონილობის კონცეფციის ტესტირება, რომელშიც მონაწილეობა მიიღო 172-მა ფედერალურმა თანამშრომელმა. მათ გამოსცადეს openDesk პაკეტი, გერმანული ღია კოდის მქონე კოლაბორაციული პლატფორმა.
კონცეფციის შემოწმების ფაზაში ძირითადმა საოფისე ამოცანებმა, როგორიცაა დოკუმენტების დამუშავება და ელფოსტა, დადებითი შეფასება მიიღო, ხოლო მასშტაბურმა ვიდეოკონფერენციებმა ჯერ კიდევ აჩვენა გარკვეული ტექნიკური შეზღუდვები.
172 თანამშრომელზე PoC ფაზის „წარმატებაზე“ დაყრდნობით, ახლა საპილოტე პროგრამა 3 000 თანამშრომლისთვის გაეშვა.
გაითვალისწინეთ, რომ საპილოტე ფაზის განმავლობაში ახალი სისტემა Microsoft 365-ის პარალელურად იმუშავებს და მას პირდაპირ არ ჩაანაცვლებს. ვფიქრობ, ეს ნორმალურია. მსგავსი მიგრაცია ეტაპობრივი უნდა იყოს და არა უეცარი.
თუ პილოტი წარმატებული აღმოჩნდება, შეგვიძლია ველოდოთ, რომ მიგრაცია ფედერალური ადმინისტრაციის კუთვნილ 54 000-ვე სამუშაო სადგურზე გაგრძელდება. ყოველ შემთხვევაში, მე ასე მგონია.
რატომ?
ბერნის გამოყენებით მეცნიერებათა უნივერსიტეტის (BFH) პროფესორის, მატიას შტიურმერის (Matthias Stürmer) თქმით, საჯარო დაწესებულებებში Microsoft-ის დომინირება სამ ძირითად პრობლემას ქმნის, რაც ამ მიგრაციის მამოძრავებელი ძალაა.
პირველი არის უცხოური წვდომის რისკი. აშშ-ის ღრუბლოვანმა კანონმდებლობამ შესაძლოა შვეიცარიის მთავრობის მონაცემები უცხო ქვეყნის ოფიციალური ორგანოებისთვის ხელმისაწვდომი გახადოს.
მეორე არის სერვისის უწყვეტობის რისკი, რადგან ერთ უცხოურ მომწოდებელზე დამოკიდებულება საოპერაციო რისკს ქმნის.
მესამე რისკი მზარდი ხარჯებია, ვინაიდან საკუთრების (proprietary) ლიცენზირების საფასური იზრდება ისე, რომ შვეიცარიას მასზე ზეგავლენის ბერკეტი არ გააჩნია.
შვეიცარიის არმია კიდევ უფრო სწრაფად მოქმედებს
შვეიცარიის სამხედრო კიბერუსაფრთხოების დანაყოფი, Cyber Command, სამოქალაქო პილოტს არ ელოდება. ის უკვე მზადაა, რომ 2026 წლის ოქტომბრისთვის Microsoft 365 სრულად ჩაანაცვლოს openDesk-ით.
მიზეზი თითქმის იგივეა. სამხედროებს არ სურთ, რომ უცხო ქვეყნის მთავრობებს წვდომა ჰქონდეთ შვეიცარიის სენსიტიურ მონაცემებზე.
უფრო დიდი გეგმის ნაწილი
ჯერ კიდევ 2024 წელს ძალაში შევიდა EMBAG კანონი. ის ავალდებულებს შვეიცარიის ყველა ფედერალურ სააგენტოს, რომ მთავრობის მიერ შექმნილი პროგრამული უზრუნველყოფა ნაგულისხმევად ღია კოდით გამოაქვეყნონ. კანონის მიზანია ასევე ციფრული სუვერენიტეტის ხელშეწყობა და საჯარო სექტორში ინოვაციებისა და თანამშრომლობის წახალისება.
შემდეგ, 2025 წლის დეკემბერში, ფედერალურმა საბჭომ ციფრული სუვერენიტეტი მთავარ პრიორიტეტულ თემად განსაზღვრა. იგი ციფრულ სუვერენიტეტს განმარტავს, როგორც „ფედერალური მთავრობის შესაძლებლობას, შეასრულოს თავისი არსებითი მისია გარე მომწოდებელზე ან ქვეყანაზე დამოკიდებულების გარეშე“.
რაც, არსებითად, აშშ-ის გიგანტური ტექნოლოგიური კომპანიებისგან დისტანცირებას ნიშნავს.
მეზობელი საფრანგეთი და გერმანიაც ცდილობენ მსგავსი ნაბიჯების გადადგმას. ვიმედოვნოთ, რომ შვეიცარიის დიდი მიგრაცია წარმატებული იქნება და მაგალითს მისცემს სხვა ქვეყნებს, რომლებმაც შესაძლოა დააჩქარონ Microsoft-ისგან თავის დაღწევის საკუთარი გეგმები.
სხვათა შორის, Microsoft-ს უზარმაზარი ფინანსური რესურსი აქვს, ამიტომ ისინი 325 მილიონზე მეტი შვეიცარიული ფრანკის ინვესტიციას ახორციელებენ ხელოვნური ინტელექტისა და ღრუბლოვანი ინფრასტრუქტურის გასაფართოებლად შვეიცარიაში — ნაწილობრივ სწორედ სუვერენიტეტთან დაკავშირებული არგუმენტების შესასუსტებლად.
ვნახოთ, როგორ განვითარდება მოვლენები, მაგრამ ჯერჯერობით ეს ყველაფერი ღია კოდის მხარდამჭერებისთვის იმედისმომცემად გამოიყურება.
წყარო: RTS
