ჯენსენ ჰუანგის სკანდალური გადადგომა: რა ელის Nvidia-ს დამფუძნებლის წასვლის შემდეგ

ტექნოლოგიური გიგანტის, Nvidia-ს ისტორიაში უპრეცედენტო ეტაპი დაიწყო. კომპანიის თანადამფუძნებელმა და უცვლელმა ლიდერმა, ჯენსენ ჰუანგმა, პრეზიდენტის, აღმასრულებელი დირექტორისა (CEO) და დირექტორთა საბჭოს წევრის პოსტები დაუყოვნებლივ დატოვა. 1993 წელს დაარსებული კომპანიის სათავეში 33-წლიანი მოღვაწეობა პირად ცხოვრებასთან დაკავშირებულმა მძიმე სკანდალებმა დაასრულა, რამაც Nvidia-ს აქციების მკვეთრი ვარდნა, პოლიტიკური დაძაბულობა და როგორც თანამშრომლების, ისე გეიმერების შეშფოთება გამოიწვია.

სკანდალების ქრონოლოგია: ჩინური შპიონაჟის ეჭვები და სამსახურებრივი რომანი

ჰუანგის ირგვლივ განვითარებული მოვლენები ოქტომბრის ბოლოს გამწვავდა, როდესაც ამერიკულ მედიაში გაჩნდა ცნობები მისი ურთიერთობის შესახებ სინგაპურული კომპანია Megaspeed-ის ყოფილ ხელმძღვანელ ელის ჰუანგთან (ასევე ცნობილი როგორც ჰუან ჰე ან ჰუან ლე). აშშ-ის სადაზვერვო სამსახურების ეჭვით, ელის ჰუანგი ჩინეთის სახელმწიფო უსაფრთხოების სამინისტროს აგენტი იყო და ჯენსენ ჰუანგთან სიახლოვეს ჩინეთისთვის სანქცირებული ხელოვნური ინტელექტის ჩიპების მიწოდებისა და ექსპორტის შეზღუდვების შემსუბუქების ლობირებისთვის იყენებდა.

გამოძიებების მიხედვით, ელის ჰუანგთან და Megaspeed-თან დაკავშირებული ქსელის მეშვეობით ჩინურ კომპანიებში (მათ შორის Alibaba-სა და Tencent-ში) 2023 წლის შემდეგ დაახლოებით 7,5 მილიარდი დოლარის ღირებულების 240 000-მდე შეზღუდული ჩიპი (მათ შორის H100, H200 და A100) მოხვდა. ჩინეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ შპიონაჟის ბრალდებებს ცილისწამება უწოდა. თავად ჯენსენ ჰუანგმა ოჯახსა და კოლეგებს საჯაროდ მოუხადა ბოდიში ღალატისთვის, თუმცა დირექტორთა საბჭომ თავდაპირველად განაცხადა, რომ ეროვნული უსაფრთხოება ან კომპანიის საიდუმლოებები არ დაზარალებულა და შიდა გამოძიება დაიწყო.

ვითარება კრიტიკული გახდა, როდესაც ცნობილი გახდა ჰუანგის მეორე რომანის შესახებ — ამჯერად საკუთარ დაქვემდებარებულთან, Nvidia-ს ჯანდაცვის მიმართულების ვიცე-პრეზიდენტ კიმბერლი პაუელთან. გავრცელებული ინფორმაციით, ისინი ერთად დააფიქსირეს სან-ხოსეს ერთ-ერთ სასტუმროში გამართულ კონფერენციაზე, ჰუანგის დაცვის სამსახურმა კი ვიდეოს გადამღებ პირს გაუთქმელობის ხელშეკრულების (NDA) გაფორმება მოსთხოვა. კომპანიის შიდა პოლიტიკა დაქვემდებარებულთან მსგავს ურთიერთობებს კრძალავს, რამაც დირექტორთა საბჭოს გადაწყვეტილება დააჩქარა და ჰუანგის დაუყოვნებლივი გადადგომა გამოიწვია.

დროებითი ხელმძღვანელობა და მემკვიდრის ძიება

Nvidia-ს დირექტორთა საბჭომ დროებით აღმასრულებელ დირექტორად კოლეტ კრესი დანიშნა. კრესი, რომელიც 2013 წლიდან (მანამდე Microsoft-სა და Cisco-ში მუშაობდა) კომპანიის ფინანსური დირექტორი და აღმასრულებელი ვიცე-პრეზიდენტია, ახალ პოსტთან ერთად ძველ მოვალეობებსაც შეინარჩუნებს. ამასთან, კომპანიის ისტორიაში პირველად შეიქმნა დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარის თანამდებობა, რომელიც Synopsys-ის ყოფილმა ხელმძღვანელმა და საბჭოს ვეტერანმა წევრმა, ჰარვი ს. ჯონსმა დაიკავა.

კომპანიის განცხადებით, მუდმივი ხელმძღვანელის შესარჩევად განიხილება როგორც შიდა, ისე გარე კანდიდატურები. პოტენციურ შემცვლელებად სახელდებიან:

• ჯონი სრუჯი — Apple-ის აპარატურული უზრუნველყოფის ხელმძღვანელი;
• მედისონ ჰუანგი — ჯენსენ ჰუანგის ქალიშვილი და Nvidia-ს პროდუქტების მარკეტინგის უფროსი დირექტორი;
• იან ბაკი — Nvidia-ს ვიცე-პრეზიდენტი;
• ბრეტ ტეილორი — OpenAI-ის დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარე;
• რენე ჰაასი — Arm Holdings-ის აღმასრულებელი დირექტორი;
• ლიზა სუ — AMD-ის აღმასრულებელი დირექტორი;
• ერიკ შმიდტი — Google-ის ყოფილი აღმასრულებელი დირექტორი.

ამ პროცესში აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპიც ჩაერთო. მან სოციალურ ქსელ Truth Social-ზე დაწერა, რომ ჰუანგის ერთადერთი ღირსეული შემცვლელი Apple-ის ყოფილი აღმასრულებელი დირექტორი ტიმ კუკია, რომელმაც აღნიშნული პოსტი სექტემბერში დატოვა და Apple-ის საბჭოს თავმჯდომარედ გადაინაცვლა: „ლეგენდას ლეგენდა ცვლის!“.

ჰუანგის გადადგომას ილონ მასკიც გამოეხმაურა და განაცხადა, რომ მისთვის „პატივი იქნებოდა“ ჰუანგის საკუთარ კომპანიაში დასაქმება.

თანამშრომელთა პეტიცია და დამფუძნებლის მხარდაჭერა

ჰუანგის წასვლამ Nvidia-ს შიდა საკომუნიკაციო არხებში დიდი ვნებათაღელვა გამოიწვია. ერთ-ერთი ინჟინრის მიერ დირექტორთა საბჭოსადმი გამოქვეყნებულ მიმართვას, სადაც ხელმძღვანელობას თანამშრომელთა განწყობის გათვალისწინებისკენ მოუწოდებდნენ, 1600-ზე მეტი კომენტარი მოჰყვა. პერსონალის ნაწილი საბჭოს ჰუანგის დაბრუნებას სთხოვს იმ არგუმენტით, რომ „ყველა ადამიანი უშვებს შეცდომებს“ და მან მეორე შანსი დაიმსახურა.

სხვა თანამშრომელმა საერთო ელექტრონული წერილი გაავრცელა, სადაც გადაწყვეტილების გამჭვირვალობა მოითხოვა და აღნიშნა, რომ სამართლიანობის დაცვა არ უნდა ნიშნავდეს იმ ლიდერისგან დისტანცირებას, რომელმაც კომპანიისთვის ამდენი გააკეთა. ბევრი თანამშრომელი შიშობს, რომ ხედვის მქონე დამფუძნებლის გარეშე, რომელსაც პირდაპირ 60-მდე პირი ექვემდებარებოდა და რომლის საკუთრებაშიც კომპანიის აქციების 3,6%-ია, Nvidia-ს მძიმე ზიანი მიადგება.

ბაზრის რყევა, პოლიტიკური წნეხი და გეიმერების შიში

ჰუანგის გადადგომის ფონზე Nvidia-ს აქციები მკვეთრად დაეცა (ერთ დღეში 14%-მდე, რამაც საბაზრო ღირებულებიდან 600 მილიარდ დოლარზე მეტი წაშალა), რის გამოც კომპანიამ მსოფლიოს ყველაზე ძვირადღირებული კორპორაციის ტიტული Apple-ს დაუთმო. საერთო ჯამში, კრიზისმა Nvidia-ს კაპიტალიზაციას დაახლოებით 1 ტრილიონი დოლარი დააკარგვინა.

პარალელურად, კომპანიას სერიოზული გამოძიებები ემუქრება: აშშ-ის იუსტიციის დეპარტამენტი ანტიმონოპოლიურ დარღვევებსა და Megaspeed-ის საქმეს სწავლობს, ხოლო კონგრესმენები და სენატორები საიდუმლო ბრიფინგებსა და დოკუმენტების შენახვას ითხოვენ. ჰუანგი, რომლის ქონებაც 150 მილიარდ დოლარზე მეტად ფასდება, კონგრესის წინაშე ჩვენების მისაცემად მადლიერების დღემდე წარდგომას დათანხმდა.

მენეჯმენტის ცვლილებამ პანიკა გამოიწვია სამომხმარებლო და გეიმინგ სექტორშიც. მომხმარებლები შიშობენ, რომ კოლეტ კრესი რესურსებს სრულად ხელოვნურ ინტელექტსა და მონაცემთა ცენტრებზე გადაიტანს, GeForce-ის ვიდეობარათები კი ყურადღების მიღმა დარჩება. შეშფოთებას ისიც აძლიერებს, რომ კრესმა როგორც 2023 წლის ინტერვიუში, ისე თანამშრომლებისადმი გაგზავნილ 12 ნოემბრის შიდა წერილში კომპანიის მომავლის მთავარ საყრდენად მხოლოდ „ხელოვნური ინტელექტის რევოლუცია“ და აჩქარებული გამოთვლები დაასახელა და გეიმინგ სეგმენტი საერთოდ არ უხსენებია.

Nvidia-ს ხელმძღვანელობა კომპანიის შემდგომი სტრატეგიის დეტალების გაჟღერებას 18 ნოემბერს, თანამშრომელთა საერთო კრებაზე გეგმავს, მანამდე კი, 17 ნოემბერს, ფინანსური ანგარიში გამოქვეყნდება.