2026 წლის 1 მაისს აშშ-ის ომის სამინისტრომ გამოაცხადა შეთანხმებები რვა ტექნოლოგიურ კომპანიასთან მათი წამყვანი (frontier) AI-მოდელების განთავსებაზე Impact Level 6 და 7 კლასიფიცირებულ ქსელებში — უწყების ყველაზე სენსიტიურ კონტურებში, სადაც მუშავდება ოპერატიული გეგმები, მიზნების განსაზღვრა და სადაზვერვო მონაცემები. თავდაპირველ პრესრელიზში დასახელებული იყო შვიდი მონაწილე: SpaceX (რომელმაც თებერვალში მასკის xAI შთანთქა), OpenAI, Google, NVIDIA, Reflection, Microsoft და AWS. ვაშინგტონის დროით შუადღისთვის, პენტაგონის ტექნიკურმა დირექტორმა ემილ მაიკლმა X-ის საშუალებით განაცხადა მერვე მონაწილის — Oracle-ის დამატების შესახებ. Anthropic, რომელიც მანამდე Palantir-ის Maven პროგრამის მეშვეობით კლასიფიცირებული ქსელების AI-ს ერთადერთი მიმწოდებელი იყო, ახალ სიაში არ ფიგურირებს.
შერეულ პორტფელში ახლა არის როგორც დახურული, ასევე ღია მოდელები — AFP-ის მონაცემებით, ბოლო მათგანს NVIDIA და Reflection (NVIDIA-ს მიერ მხარდაჭერილი სტარტაპი ღია წონებით) მიაწვდიან. ღია მოდელების გაშვება შესაძლებელია მუდმივი სალიცენზიო გადასახადებისა და მომწოდებლის მხრიდან მომუშავე სისტემაზე წვდომის გარეშე, რაც უწყებას დიდ ოპერატიულ მოქნილობას მისცემს და შეამცირებს დამოკიდებულებას ერთ კომერციულ მომწოდებელზე. “უპასუხისმგებლობაა ერთ პარტნიორზე დამოკიდებულება. და ჩვენ მივხვდით, რომ ეს პარტნიორი არც ისე მონდომებული იყო ჩვენთან ისე ემუშავა, როგორც ჩვენ გვჭირდებოდა”, — განაცხადა მაიკლმა CNBC-ზე, თუმცა Anthropic-ის სახელი პირდაპირ არ უხსენებია.
დღის მთავარი პარადოქსი — მაიკლის ცალკეული კომენტარი Mythos-ის შესახებ, Anthropic-ის ახალი მოდელი მოწინავე კიბერ-შესაძლებლობებით, რომლის შეფასებაც ბრიტანულმა AISI-მ გამოაქვეყნა. მისი თქმით, Anthropic, როგორც კომპანია, რჩება მიწოდების ჯაჭვის საფრთხედ, მაგრამ Mythos — არის “ეროვნული უსაფრთხოების ცალკეული მომენტი”. პრაქტიკაში ეს ნიშნავს, რომ Mythos-ს, ფორმალური აკრძალვის მიუხედავად, უკვე იყენებს NSA (აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოების სააგენტო), რომელიც ომის სამინისტროს შემადგენლობაში შედის. ამის შესახებ CNBC იტყობინება Axios-ის ადრეულ მასალაზე დაყრდნობით. დამცავი შეზღუდვები, დაამატა მაიკლმა, რჩება “მოლაპარაკებების საგნად — კომპანიებს განსხვავებული შეხედულებები აქვთ”.
კონფლიქტი თებერვლიდან გრძელდება, როდესაც ჰეგსეთმა Anthropic-ს მოსთხოვა მასობრივ შიდა თვალთვალსა და სრულად ავტონომიურ იარაღზე შეზღუდვების მოხსნა, ხოლო უარის შემდეგ კომპანიას “მიწოდების ჯაჭვის საფრთხის” სტატუსი მიანიჭა — როგორც წესი, ამ სტატუსს მხოლოდ მტრული ქვეყნების ორგანიზაციები იღებენ. მარტში Anthropic-მა სასამართლოში შეიტანა სარჩელი, ხოლო აპრილში კოლუმბიის ოლქის ფედერალურმა სააპელაციო სასამართლომ უარი თქვა სანქციების დაბლოკვაზე განხილვის დასრულებამდე. გასულ კვირას დარიო ამოდეი იმყოფებოდა თეთრ სახლში აპარატის ხელმძღვანელ სიუზი უაილსთან შეხვედრაზე — რის შემდეგაც ტრამპმა თქვა, რომ Anthropic “ყალიბდება” და ომის სამინისტროსთან შეთანხმება “შესაძლებელია”.
Reuters-ის მონაცემებით, პენტაგონის თანამშრომლები უხალისოდ ემშვიდობებიან Claude-ს, რადგან მას უფრო ძლიერ ალტერნატივად მიიჩნევენ; კონტრაქტორების სისტემებიდან Anthropic-ის პროდუქტების ამოსაღებად ექვსი თვეა გამოყოფილი. ორშაბათს, განცხადების წინა დღეს, Google-ის 600-ზე მეტმა თანამშრომელმა საჯაროდ მოსთხოვა ხელმძღვანელობას გარიგებაზე უარის თქმა. GenAI.mil პლატფორმამ მუშაობის ხუთი თვის განმავლობაში უწყების 1,3 მილიონი თანამშრომელი მოიცვა, მასში ათობით მილიონი პრომპტი გავიდა და ასობით ათასი აგენტია განთავსებული — ეს არის მასშტაბი, რომელიც ახლა არა ერთ მოდელზე, არამედ რვაზე ნაწილდება. Anthropic-ის სარჩელები სან-ფრანცისკოსა და ვაშინგტონში გრძელდება.
